پرده سینما

ترسیدن بدون ابتذال و خون‌ریزی؛ نگاهی به «بدشگون» ساخته‌ی اسکات دریکسُن

پیمان عباسی‌نیا

  








 

 

هر پنج‌شنبه، طعم سینما را در پرده سینما بچشید!

 

با طعم سینما، سینما را از دریچه ای تازه ببینید!

 

نقد و بررسی فیلمهای مهم تاریخ سینما در طعم سینما

 

 

 

 

 

Sinister

كارگردان: اسکات دریکسُنِ

فيلمنامه: اسکات دریکسُنِ و سی. رابرت کارگیل

بازيگران: اتان هاوک، ژولیت ریلانس، فرد تامپسُن و...

محصول: آمریکا، ۲۰۱۲

زبان: انگلیسی

مدت: ۱۰۵ دقیقه

گونه: ترسناک، ماوراءالطبیعی

بودجه: ۳ میلیون دلار

فروش: حدود ۸۸ میلیون دلار

 

 

طعم سینما - شماره‌ی ۳۵: بدشگون (Sinister)

 

 

فیلم بدشگوناگر شما هم به دیدن فیلم‌های درست‌وُدرمان در رده‌ی سینمای وحشت علاقه‌مندید و در عین حال، مثل نگارنده به‌هیچ‌عنوان تمایلی به تماشای سفره شدن شکم و بیرون ریختن امعا و احشای قربانیان نگون‌بخت ندارید(!)، در کنار مهم‌ترین آثار دهه‌ی اخیر این گونه‌ی محبوب سینمایی نظیر شاتر (Shutter) [ساخته‌ی مشترک بانجونگ پیسانتاناکُن و پارکپوم وانگپوم/ ۲۰۰۴]، یتیم‌خانه (The Orphanage) [ساخته‌ی خوان آنتونیو بایونا/ ۲۰۰۷]، بگذار آدم درست وارد شود (Let the Right One In) [ساخته‌ی توماس آلفردسُن/ ۲۰۰۸]، یتیم (Orphan) [ساخته‌ی خائومه کولت-سرا/ ۲۰۰۹]، چشمان جولیا (Julia’s Eyes) [ساخته‌ی گیلِم مورالس/ ۲۰۱۰] و مامان (Mama) [ساخته‌ی اندرس موچیتی/ ۲۰۱۳] بدشگون می‌تواند پیشنهاد صددرصد مناسبی باشد.

این فیلم با ترجمه‌های مختلفی -از عنوان‌اش- بین سینمادوستان و کاربران ایرانی -در فضای مجازی- معروف شده است؛ از همین بدشگون، "شوم" و "منحوس" گرفته تا "شیطانی" و حتی "شیطان‌صفت"! که البته به‌نظرم با توجه به مضمون فیلم، "فریبکار" را هم می‌شود به این لیست بلندبالا اضافه کرد! چنانچه با حال‌وُهوای کار ارتباط برقرار کنید، بدشگون از آن دست فیلم‌هاست که بعد از دیدن‌اش تا مدت‌ها حتی از سایه‌ی خودتان خواهید ترسید!

الیسُن اُزوالت (با بازی اتان هاوک) یک نویسنده‌ی شناخته‌شده‌ی کتاب‌های جنایی است؛ او از جنایاتی می‌نویسد که واقعاً روی داده‌اند. شیوه‌ی الیسُن برای نزدیک شدن به موضوع نوشته‌هایش، سکونت در محل رخداد جنایت‌هاست. او کفگیرش به ته دیگ خورده است و برای خروج از بن‌بست مالی، نیاز به چاپ یک کتاب پرفروش تازه دارد. الیسُن خانه‌ای می‌خرد که ساکنان پیشین‌اش دسته‌جمعی به قتل رسیده‌اند؛ طبیعتاً چنین خانه‌ای ارزان‌قیمت است و آقای نویسنده با یک تیر، دو نشان می‌زند! او در اتاق زیرشیروانی به جعبه‌ای حاوی آپارات و چند حلقه فیلم ۸ میلیمتری برمی‌خورد که ثابت می‌کند قتل‌عام صاحبان قبلی خانه درواقع بخشی از یک‌سری قتل‌هایی زنجیره‌ای بوده است که از سال ۱۹۶۶ آغاز شده‌اند و همگی دارای مؤلفه‌هایی مشترک هستند...

اسکات دریکسُنِ ۳۵ ساله [۱] در این سومین تجربه‌ی کارگردانی‌اش نشان‌مان می‌دهد که با کلیشه‌های سینمای وحشت آشنایی کامل دارد. بدشگون عاری از کلیشه‌ نیست؛ دریکسُن کلیشه‌ها را به‌کار گرفته ولی با اشراف زیاد و خلاقانه. منطق باورپذیر داستانی و انتخاب شیوه‌ی روایتی به‌حدّ کافی درگیرکننده، بدشگون را از تولیدات تکراری و نخ‌نمای ژانر مجزا ساخته است. از جمله وجوه تمایز فیلم، قرار گرفتن یک شخصیت مرد در مرکز ماجراهاست؛ در اکثر فیلم‌های ترسناکی که همه‌ساله اکران می‌شوند، حوادث عمدتاً حول محور یک زن یا دختر جوان اتفاق می‌افتد.

دریکسُن با فیلم‌اش به‌طور عملی اثبات می‌کند که برای وحشت‌آفرینی لازم نیست تمام مدتْ دوربین‌تان بلرزد و تصاویر بی‌کیفیت به خورد جماعت علاقه‌مند سینما بدهید! به‌جز آثار شاخصی چون پروژه‌ی جادوگر بلر (The Blair Witch Project) [ساخته‌ی مشترک دانیل مایریک و ادواردو سانچز/ ۱۹۹۹] و دو قسمت اولِ [REC] [ساخته‌ی مشترک خائومه بالاگوئرو و پاکو پلازا/ ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹] چند فیلم‌ترسناک دیگر می‌توانید مثال بزنید که کاربرد دوربین روی دست‌ در آن‌ها دقیقاً منطبق با منطق روایی فیلمنامه باشد و به‌اصطلاح به فیلم تحمیل نشده باشد؟

بدشگون از پروژه‌های موفق ۲۰۱۲ به‌لحاظ برگرداندن هزینه‌های اولیه‌ی تولید محسوب می‌شود. دست‌یابی به حدود ۸۸ میلیون دلار فروش در ازای صرف تنها ۳ میلیون بودجه‌؛ یعنی یک سرمایه‌گذاری بی‌بروبرگرد مطمئن و سودآور. بی‌خود نیست که مطابق با رویه‌ی همیشگی فیلم‌ترسناک‌های پرفروش، جیسُن بلوم و بقیه‌ی تهیه‌کنندگان به صرافت ساخت قسمت دوم افتاده‌اند. بدشگون ۲ -طبق خبرها- بیست‌وُیکم آگوست ۲۰۱۵ [مرداد ۱۳۹۴] به نمایش درخواهد آمد.

بلوم در حیطه‌ی تهیه‌کنندگی فیلم‌های ترسناک طی سال‌های گذشته، کارنامه‌ی قابل قبولی دارد. او فعالیت فراطبیعی (Paranormal Activity) [ساخته‌ی اُرن پلی/ ۲۰۰۷]، توطئه‌آمیز (Insidious) [ساخته‌ی جیمز وان/ ۲۰۱۰]، آسمان‌های تاریک (Dark Skies) [ساخته‌ی اسکات استوارت/ ۲۰۱۳] و پاکسازی (The Purge) [ساخته‌ی جیمز دی‌موناکو/ ۲۰۱۳] را تهیه کرده است. جیسُن بلوم انگار کاملاً یاد گرفته که چطور نان‌اش را از راه زهره‌ترک کردن خلایق به‌دست بیاورد!

اتان هاوک را علاوه بر بازیگری و نویسندگی برای سه‌گانه‌ی عاشقانه‌ و پرطرفدار پیش از طلوع (Before Sunrise) [محصول ۱۹۹۵]، پیش از غروب (Before Sunset) [محصول ۲۰۰۴] و پیش از نیمه‌شب (Before Midnight) [محصول ۲۰۱۳] -هر سه ساخته‌ی ریچارد لینکلیتر- حالا دیگر چند سالی هست که به‌عنوان بازیگر خوب فیلم‌های مستقل، ترسناکِ کم‌هزینه و آبرومند نیز می‌شناسیم.

آقای هاوک سال گذشته در پاکسازی ایفاگر نقش اصلی مرد بود که فیلم توانست در رتبه‌ی سوم پرسودترین‌ محصولات سینمایی ۲۰۱۳ قرار بگیرد. قسمت دوم پاکسازی -البته بدون حضور اتان هاوک- با نام پاکسازی: اغتشاش (The Purge: Anarchy) [ساخته‌ی جیمز دی‌موناکو] در جولای امسال روی پرده آمد که با نقاط ضعف‌اش بیش از هر چیز، خاطره‌ی دلنشین فیلم اول را مخدوش ‌کرد. امیدواریم چنین سرنوشتی در انتظار دنباله‌ی بدشگون نباشد.

اما اجازه بدهید ادعا کنم که فصل تعقیب مرد نویسنده توسط بچه‌ها در اتاق‌های خانه، یکی از بهترین و -در ذهن- ماندنی‌ترین نمونه‌های کاربست ترفند اسلوموشن در سینماست. وجه تمایز دیگر بدشگون، به کاراکتر شیطانی‌اش بازمی‌گردد؛ آقای بوگی (Mr. Boogie)، آرام و ساکت، بدون این‌که کوچک‌ترین حرکتی -که غالباً از شخصیت‌های این‌چنینی سر می‌زند- انجام دهد، یکی از وحشت‌انگیزترین شیاطین فیلم‌های ترسناک به‌شمار می‌رود. او در عمده‌ی لحظات، فقط ایستاده و ناظرِ خاموش فجایع در حال وقوع است.

به‌رغم تحمل انتظاری کشنده، فینال در جایی به‌جز خانه‌ای که خانواده‌ی اُزوالت -در ابتدای فیلم- به آن نقل‌مکان می‌کنند، حادث می‌شود؛ تماشاگر اینجا از اسکات دریکسُن و سی. رابرت کارگیلِ فیلمنامه‌نویس رودست می‌خورد. موسیقی متن کریستوفر یانگ نیز ایفاگر نقش خود در راستای مضطرب کردن تماشاگران به عالی‌ترین شکلِ ممکن است؛ این تشویش علی‌الخصوص از وقتی عاقبت الیسُن تصمیم به ترک خانه می‌گیرد، به نقطه‌ی اوج‌اش می‌رسد. شنیدن صدای تعدادی بچه که مدام از یک تا ده می‌شمارند -در پس‌زمینه- مو به تن هر تنابنده‌ای راست می‌کند!

در پایان، خالی از لطف نیست که به پوستر دیدنی فیلم هم اشاره‌ای داشته باشم. با وجود این‌که اغلب فیلم‌ترسناک‌ها پوسترهای فکرشده‌ای ندارند و تابع سنت دیرپای کله‌چسبانی [۲] هستند! ولی پوستر بدشگون، اتمسفر رعب‌آور فیلم را به‌خوبی به بیننده منتقل می‌کند. برای کسانی که بدشگون را دیده‌اند، این پوستر تداعی‌کننده‌ی حسّ پرخفقان فینال فیلم است و در عین حال، به‌قدری کنجکاوی‌برانگیز از آب درآمده که بسیاری دیگر را به تماشای فیلم ترغیب کند.

فیلم‌ترسناک‌ها به‌جز پاره‌ای استثنائات معمولاً یک‌بار مصرف هستند؛ بدشگون را به‌دلیلی -با فاصله‌ای نه‌چندان زیاد- دوبار دیدم. فیلم در دیدار مجدد هم هنوز می‌توانست بترساند. توصیه می‌کنم بدشگون را با چند یار موافق و عشق‌سینما ببینید! فیلم دیدنِ دسته‌جمعی از جمله عادات خوشایندی است که -حداقل در مملکت ما- کم‌کم به دست فراموشی سپرده می‌شود... گره‌گشایی پایانی بدشگون، آن‌قدر متقاعدکننده هست تا از وقتی که برایش صرف کرده‌اید، پشیمان نشوید. بدشگون تأثربرانگیز و تأثیرگذار است اما مبتذل و چندش‌آور نه!

 

 

پیمان عباسی ­نیا

دو‌‌شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۳

 

[۱]: در زمان تولید بدشگون.

[۲]: منظور، چسباندن کله‌های بازیگران در ابعاد مختلف و اضافه کردن اسامی عوامل، لابه‌لای آن‌هاست!

 

 

برای مطالعه‌ی شماره‌های دیگر، می‌توانید لینک زیر را کلیک کنید:
     نگاهی به فیلم‌های برتر تاریخ سینما در صفحه‌ی "طعم سینما"

  


 تاريخ ارسال: 1393/7/14

نظرات خوانندگان
>>>نوری:

خیلی عالی بود:-O خیلی خیلی خوشحالم از اینکه اینجا رو دیدم ، خسته نباشید :-)

22+0-

چهارشنبه 16 مهر 1393



>>>moobiinaa:

edame bedin lotfan!

23+0-

چهارشنبه 16 مهر 1393



>>>هوتن:

سلام دوست عزيز؛ اين فيلمها و اين نقدها بسيار زيبا هستند؛ موفق باشين و شاد:)

22+0-

چهارشنبه 16 مهر 1393



>>>Kave:

سلام برادر.فیلم خیلی پرماجرا و تکان دهنده ای بود.نقد خوبی خواندم.تشکر.

22+0-

چهارشنبه 16 مهر 1393



>>>حنا:

ممنون از نقد زیباتون مثل همیشه

30+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>زینب کریمی:

عالی نوشتید؛ ((آقای بوگی (Mr. Boogie) آرام و ساکت، بدون این‌که کوچک‌ترین حرکتی -که غالباً از شخصیت‌های این‌چنینی سر می‌زند- انجام دهد، یکی از وحشت‌انگیزترین شیاطین فیلم‌های ترسناک به‌شمار می‌رود. او در عمده‌ی لحظات، فقط ایستاده و ناظرِ خاموش فجایع در حال وقوع است.))

45+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>یه نفر:

زندگی نامه و نکات زندگی شخصی اتان هاوک-نام کامل :اتان گرین هاوک-تاریخ و محل تولد:6 نوامبر , 1970 آستین - ایالت تگزاس - آمریکا-قد:180 سانتیمتر بیوگرافی :اتان گرین هاوک - Ethan Green Hawke - معروف به اتان هاوک یا ایتن هاک - Ethan Hawke - زاده ۶ دسامبر ۱۹۷۰ - بازیگر، نویسنده و کارگردان آمریکایی می‌باشد که دو بار نامزد دریافت جایزه اسکار شد. زندگی‌نامه:کودکی و نوجوانی:ایتن هاک در آستین در تگزاس متولد شد او فرزند لزلی کارون و جیمز استیون هاک، ایتن نزد پدربزرگش هاوارد لموئل گرین زندگی کرد. ایتن بازیکن تیم بیس بال لگیزلیچر تگزاس بود. زمانی که ایتن به دنیا آمد پدر و مادرش وارد دانشگاه تگزاس شدند و درست زمانی که خود ایتن وارد این دانشگاه شد پدر و مادرش از یکدیگر جدا شدند. سپس او با مادرش از آتلانتا به نیویورک رفت. و پس از مدتی به وستویندسور نیوجرسی نقل مکان کرد در سال ۱۹۸۸ او به مدرسه بازیگری مک کارتر رفت. دوران کاری:اتان هاک در سن ۱۴ سالگی اولین فیلمش با نام جستجوگران را بازی کرد. سپس به مدرسه بازیگری بریتیش تئاتر در انگلستان رفت. ایتن در سال ۱۹۸۹ در فیلم انجمن شاعران مرده بازی کرد. پس از این فیلم ایتان هاک در فیلمهای دیگری مانند: غار شیر، پدر، پیش از طلوع، پیش از غروب و روز تعلیم بازی کرد که برای بازی در فیلم روز تعلیم نامزد جایزه اسکار نیز شد.(فیلمهای نامبرده شده خلاصه‌ای از فیلمهای این هاک می‌باشد. هاک فیلمی به نام دیوارهای چلسی را کارگردانی کرد. زندگی شخصی:ایتن هاوک در سال ۱۹۹۸ با اوما تورمن، بازیگر فیلمهایی همچون پالپ فیکشن و بیل را بکش ازدواج کرد. حاصل این ازدواج یک دختر به نام مایا ری تورمن هاک (متولد ۸ ژوئیه ۱۹۸۸) و یک پسر به نام لوون روآن تورمن هاک (متولد ۱۵ ژانویه ۲۰۰۲)است. هاک در ژوئیه سال ۲۰۰۴ از اوما تورمن جدا شد. ایتان هاوک در شهر منهتن زندگی می‌کند و حامی دموکراتها نیز می‌باشد.

44+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>مجتبا:

«همین که او را دیدی، هیچ چیز نمی‌تواند تو را نجات بدهد.»

44+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>سین:

به آرامی آغاز به مردن می ‌کنی!اگر برده عادات خود شوی ، اگر همیشه از یک راه تکراری بروی…، اگر روزمرّگی را تغییر ندهی ، اگر رنگ‌های متفاوت به تن نکنی ، یا اگر با افراد ناشناس صحبت نکنی…

46+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>خادم:

سلام و سپاس از اطلاع رسانی تون.................................................................

45+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>Jim:

Sinister is a 2012 supernatural horror film directed by Scott Derrickson and written by Derrickson and C. Robert Cargill. It stars Ethan Hawke as fictional true-crime writer Ellison Oswalt who discovers a box of home movies in his attic that puts his family in danger. Sinister premiered at the SXSW festival, and was released in the United States on October 12, 2012, and in the UK on October 5, 2012.

45+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>میم:

اوووووووووووووووووووووووووووووووووووو!!!!!!خیلی تکان دهنده بود فیلم های قتل ها!!!!!!!

46+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>حمید:

آقا دستت درد نکنه.بینظیر بود!

46+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>eli:

LIKE LIKE LIKE LIKE LIKE LIKE

46+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393



>>>زینب کریمی:

سلام و خسته نباشید آقای الماسی نیا. راستش نسبت به این فیلم یک حس دوگانه دارم! هم به خاطر لذت دیدن یک فیلم ترسناک خوب، آن را دوست دارم و هم از شخصیت ترسناک فیلم یعنی آقای بوگی بی نهایت ترس و تنفر دارم به طوری که حتی با شنیدن نام آن یاد حس بد موقع دیدن می افتم... آقای بوگی خیلی شخصیت موذی و آزار دهنده ای بود... خصوصاً اینکه جنایاتش را با اغفال کودکان معصوم به سرانجام می رساند... نقدتان بسیار شیوا و سنجیده بود. متشکرم و موفق باشید.

46+0-

سه‌شنبه 15 مهر 1393




فرم ارسال نظرات خوانندگان

نام (ضروري):
نظر شما (ضروري):
كد امنيتي (ضروري) :
كد امنيتي تركيبي از حروف كوچك انگليسي است. توجه داشته باشيد كه كد امنيتي به كوچك و بزرگ بودن حروف حساس است.